ИСТОРИЈА НА УМЕТНОСТ

Научна област Историја на уметноста

Научната област Историја на уметност при ЈНУ Институт за старословенска култура – Прилеп, е основана во 1980 година. Основна задача на областа е да извршува систематски истражувања и продлабочени проучувања на ѕидното сликарство од византискиот, доцновизантискиот период и од времето на Преродбата на Македонија кое се јавува како меѓа меѓу доцновизантиската уметност и првите почетоци на македонската современа уметност. Откривање на имињата на ктиторите и донаторите, уделот на локалните градители и зографи кои ги следат традициите на византиското градителство и сликарство како и проучувањето на активноста на зографите на мијачката школа и крушевските работилници кои делувале на овој простор ќе овозможат со поголема доза на сигурност да се утврди нивното место во поновата историја на македонската уметност. Јасно дефинираните ставови за начинот и опсегот на истражувањата и проучувањата на спомениците ја определија методологијата на работа на одделението изразена преку: идентификација на името и местото каде е лоциран споменикот, историјат на споменикот преку натписите и записите, опис на архитектурата и фрескоживописот, расчитување на записите, натписите и изработка на калкови од истите, архитектонски снимања на спомениците и изработка на архитектонска документација (основа, надолжен и напречен пресек), изработка на илустративна документација за значајните споменици како и снимање и изработка на комплетна фото документација на архитектурата и фрескоживописот. Својот подем како научноистражувачки сегмент на Институрот оделението го бележи од 1986 година па до денес. Во овој период во рамките на одделението се реализирани следните фундаментални научно-истражувачки проекти:

Сакрални објекти во Македонија (1988-2000) 

– Културно и ликовно минато на Мариово (1988-1991) –

– Ликовната уметност на Пелагонија од паѓањето под турска власт до Балканските војни (2001-2003) 

– Споменици на ѕидното сликарство од поствизантискиот период во Пелагониската епархија (2004-2006) 

– Споменици на ѕидното сликарство од времето на Преродбата на Македонија во Пелагониската митрополија (2009 г.-2011)

Резултатите од истражувањата и проучувањата на спомениците се објавени во следните монографски студии:

 

– „Творештвото на мијачките резбари на Балканот од крајот на XVII и XIX век“ – д-р Димитар Ќорнаков;

– „Манастирот Слепче кај Прилеп“ -д-р Никола Митревски;

– „Споменици на фрескоживописот од XVI и XVII век во Демирхисарско“ – д-р Никола -Митревски;

– „Фрескоживописот во Пелагонија од средината на XV до крајот на XVII век“ – д-р Никола Митревски;

– „Поствизантиски претстави на Страшниот суд на територијата на Р. Македонија“ – д-р Александар Василески 

 

Денес во научното подрачје за Историја на уметност се вработени 4 лица: д-р Александар Василески, научен соработник, д-р Иван Заров, научен соработник , д-р Атанас Атанасовски, научен соработник, м-р Ивона Панџак Пинева, асистент истражувач и Катерина Росикопулос, помлад асистент истражувач.